Novi dokaz o logorima za Ujgure?

Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Geneza kineskog terora nad Ujgurima_6056aa6143024.jpeg
Novi snimak pritvorskih centara u kineskoj provinciji Sinđan ponovo je podstakao zabrinutost zbog položaja Ujgura u Kini. Istovremeno, mnogi strahuju za bezbjednost video-blogera koji je taj snimak objavio na Jutjubu.
Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email

Ovaj članak može da se sluša Poslušajte tekst koji slijedi u nastavku

Video traje dvadeset minuta i zabilježio ga je Kinez po imenu Guanguan. On je otišao u Sinđan nakon što je pročitao seriju članaka američke novinske kuće „Bazfid”, u kojima se navodi gdje se nalaze neki od pritvorskih centara u tom regionu.

Video je prvobitno bio postavljen na Jutjub i privukao je veliku pažnju istraživača koji se bave odnosom Kine prema etničkim manjinama u Sinđanu. Elison Kiling, arhitektica koja je sarađivala sa „Bazfidom” na kreiranju mape satelitskih snimaka kampova, kaže da nove informacije iz Guanguanovog videa potvrđuju ono za šta se vjeruje da se događa u Sinđanu.

Dezinformacije o „srećnim Ujgurima”

„Kada radite sa satelitskim snimcima uvijek se oslanjate i na druge izvore informacija da biste potvrdili ono što se vidi. To mogu biti i video-snimci, kao u ovom slučaju”, rekla je Kiling za DW.

Pored oslanjanja na snimke, istraživači razgovaraju i sa bivšim pritvorenicima, a dobijaju i informacije od novinara koji posjećuju zatvorske objekte. Kiling je dodala da Guanguanov video pomaže da se potvrdi da li su mnogi objekti zatvori ili pritvorski centri.

Rajhan Asat je etnički Ujgur i advokat koji se pri Atlantskom savjetu bavi pitanjima ljudskih prava. On ocjenjuje da takvi „nefiltrirani video-snimci” popunjavaju već postojeću dokumentaciju o dešavanjima u Sinđanu i „pobijaju državnu propagandu i dezinformacije o ‘srećnim Ujgurima’.”

„Nadam se da će i drugi Kinezi, poput ovog gospodina, stati u odbranu svojih sugrađana”, rekao je Asat za DW.

Zašto je Guanguan snimio taj video?

„Sinđan sam već jednom obišao 2019. na proputovanju biciklom, ali je svrha moje posjete ovog puta potpuno drugačija”, kaže Guanguan u videu. „Pročitao sam priču na ‘Bazfidu’ u kojoj su novinari označili lokacije mnogih pritvorskih centara u Sinđanu tako što su upoređivali satelitske snimke.”

Na putu je pratio satelitsku mapu koju je napravio „Bazfid”, poredeći je sa satelitskim snimcima kineskog servisa „Baidu Maps”. Tako je snimio 18 pritvorskih objekata u osam gradova u Sinđanu. Snimak je postavljen na njegov Jutjub-kanal prošlog mjeseca ali se na osnovu njegovih tvitova procjenjuje da su snimci nastali tokom 2020. godine.

„Zbog propisa kineske vlade, stranim novinarima je sada veoma teško da dobiju pristup Sinđanu i da tamo razgovaraju sa ljudima. Mislio sam, ako oni ne mogu da dođu u Sinđan, ja i dalje mogu”, kaže u video-snimku Guanguan. 

Objekti kojih nema na zvaničnim kineskim mapama

Putovanje je započeo u gradu Hami na istoku zemlje, gdje se vozio pored tamošnjeg Centra za prinudnu izolaciju i rehabilitaciju od droge. Ta zgrada na mapama „Baidu” nije prikazana, a rešetke na prozorima, kao i ograda od bodljikave žice, naveli su Guanguana na sumnju da bi taj centar mogao da bude jedan od pritvorskih objekata.

Nakon toga obišao je i autonomni okrug Mori Kazak u Sinđanu, gde je snimio pritvorski centar koji je okružen stražarskim tornjevima i nadzornim kamerama, a zatim je zabeležio i kako izgleda pritvorski centar u okrugu Mori. Nijedan od ta dva objekta ne može se videti na zvaničnim kineskim satelitskim mapama.

Po dolasku u Urumći, glavni grad Sinđana, prošao je pored nekoliko objekata sa osmatračnicama i visokim ogradama od bodljikave žice, što je sve tipično za pritvorske objekte. Na zidovima nekih zgrada ispisani su i slogani tipa: „Reforma kroz rad i kulturnu transformaciju”.

Najveći pritvorski kompleks na svijetu?

U julu je ekipa Asošijeted presa imala priliku da posjeti „Pritvorski centar broj 3” u mjestu Dabančen u Sinđanu. Novinari su taj objekat opisali kao „najveći u zemlji, a možda i na svetu, sa kompleksom koji se prostire na 220 hektara”.

Američka novinska agencija iznela je procenu „na osnovu satelitskih snimaka, ali i ćelija i klupa” koje su novinari zabeležili prilikom posete, prema kojoj bi „taj centar mogao da primi oko 10.000 ljudi, a i mnogo više ako bi bio prepun”.

Tokom poslednjih nekoliko godina, masovno zatvaranje oko milion ili više pripadnika etničkih manjina u Sinđanu kineska vlada opisuje kao „rat protiv terora”. Ujguri se tako, prema izvještajima, interniraju u logore širom Sinđana, a žene koje su preživjele te logore optužuju kinesku vladu i tvrde da se tamo dešavaju sistematska silovanja i seksualna zlostavljanja Ujgurki.

Šta će biti sa autorom snimaka?

Guanguan je u snimku pomenuo i to da su mu, tokom prvog putovanja u Sinđan, neki od tamošnjih Kineza ispričali da je veliki broj Ujgura prebačen u druge regione, kao jeftina radna snaga.

Guanguan je otkrio svoje lice na snimku iz Sinđana i mnogi sada izražavaju zabrinutost za njegovu bezbjednost. U novom videu, koji je u petak postavljen na njegov Jutjub-kanal, Guanguan je rekao da se nada da će snimci pritvorskih objekata biti korišteni kao dokaz. „Nemam mogućnosti da direktno konfrontriram kineske vlasti, ali ovo je ono što ja, u granicama svojih mogućnosti, mogu da uradim.”

Čitajte više