Francuska priznala odgovornost za genocid u Ruandi

Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Predsjednik Francuske Emanuel Makron je tokom posjete Ruandi priznao političku odgovornost njegove zemlje za genocid počinjen u Ruandi 1994. Ali, Francuska, po njemu, „nije bila saučesnica“ niti je počinila zločine.
Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email

Ovaj članak može da se sluša Poslušajte tekst koji slijedi u nastavku

„Francuska u Ruandi igra određenu ulogu, ima istoriju ali i političku odgovornost”, rekao je Emanuel Makron u Meomorijalnom centru Gisozi u Kigaliju u četvrtak 27. maja.. Francuska je „de fakto bila na strani režima koji je počinio genocid”, rekao je Makron, ali i istakao da „nije bila saučesnica” niti je počinila zločin.

„Francuska je omogućila da se dogodi najgore”

Iako je Francuska na međunarodnim pregovorima u avgustu 1993. željela da spriječi regionalni konflikt ili građanski rat, ignorisala je upozorenja posmatrača i tako se stavila na stranu onih koji su mjesecima kasnije počinili genocid, rekao je Makron.

U tom dugo iščekivanom govoru u Memorijalnom centru u kojem su sahranjeni posmrtni ostaci 250.000 od više od 800.000 žrtava jedne od najsmrtonosnijih tragedija 20. vijeka Makron je takođe rekao da je Pariz predugo čekao sa provjeravanjem istine. Tako je Francuska omogućila da se dogodi najgore, iako je pokušavala upravo to da spriječi, istakao je francuski predsjednik.

Priznanjem negativne političke uloge njegove zemlje u vezi sa genocidom počinjenim 1994. u Ruandi nad narodom Tutsi, francuski predsjednik želi da omogući novi početak u diplomatskim odnosima sa Ruandom nakon 27 godina distance.

Građani Ruande „možda ne mogu zaboraviti, ali mogu oprostiti”

Predsjednik Ruande, Pol Kagame pozdravio je Makronov nastup i rekao da su njegove riječi „snažnije od izvinjenja”. Istovremeno je istakao spremnost da se odnosi s Francuskom postave na nove osnove.

Građani Ruande „možda ne mogu zaboraviti, ali mogu oprostiti”, Francuskoj za njenu ulogu, izjavio je Kagame, pripadnik Tutsija i glavna figura na političkoj sceni Ruande otkako je njegova pobunjenička vojska okončala ubistva odreda smrti odanih vladi koju su predvodili pripadnici naroda Hutu.

U nekadašnjoj njemačkoj i belgisjkoj koloniji Ruandi, radikalni pripadnici naroda Hutu su 1994 u roku od tri mjeseca ubili najmanje 800.000 ljudi. Najveći broj žrtava pripadao je manjini Tutsi, ali ubijeni su i mnogi umjereni pripadnici Hutua.

Suočavanje sa zvjerstvima 90-ih traje i danas. Ruanda odavno optužuje Francusku da je štiteći tadašnju vladu i sama kriva za genocid.

Izvještaj na 1000 stranica tereti Miterana

Krajem marta 2021. komisija istoričara je Francuskoj pripisala političku suodgovornost u genocidu u Ruandi. Ona je tadašnjoj francuskoj vladi, koju je predvodio Fransoa Miteran prebacila neuspjeh u sprječavanju genocida.

Naučnici predvođeni Vensanom Duklerom, koje je prije dvije godine za sprovođenje istrage zadužio Emanuel Makron, predali su francuskom predsjedniku izvještaj na više od hiljadu stranica. U njemu se ukazuje na političku odgovornost Francuske i prebacuje joj se da je bila „slijepa” i „neupješna” zbog toga što nije spriječila genocid. No, „saučesništvo” u ubistvima nije moglo da se dokaže.

Prema saznanjima istoričara, Francuska snosi „tešku i ogromnu odgovornost” za to da su odgovorni u Ruandi mogli da počine genocid. Naime, francuska vojska je 1994. u regionu bila raspoređena po mandatu Ujedinjenih nacija.

Pod tadašnjim predsjednikom Fransoa Miteranom zemlja je „bezuslovno” podržala „rasistički, korumpirani i nasilni” režim ruandskog šefa države Žuvenala Habijarimana, navodi se dalje u izvještaju istoričara.

Naučnici takođe ukazuju na to da je Miteran imao bliske lične veze sa Habijarimanom, pripadnikom Hutua, i da ga je više puta primio u Parizu.

Francuska je potom u aprilu na raspolaganje stavila i druga dokumenta od 1990. do 1994. Tako su dokumenta koja su do tada bila deklarisana kao tajna postala dostupna javnosti.

Između ostalog, radi se o diplomatskim pisimima u vrijeme kada je Miteran bio predsjednik.

Čitajte više