Od ubistva ‘medvjeda Artura’ u Rumuniji do ksenofobije

Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Analitičari upozoravaju da bi incident i njegove posljedice mogle dodatno da pojačaju antizapadnu ozlojeđenost i ojačaju opasan soj rumunskog nacionalizma koji je ravan "govoru mržnje".
Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email

Ovaj članak može da se sluša Poslušajte tekst koji slijedi u nastavku

Desničarski populisti u Rumuniji uhvatili su se ilegalnog trofejnog ubistva smeđeg medvjeda koji je pripisan lihtenštajnskom princu kako bi okrivili “strance” kao pokretačke faktore socijalnih i ekonomskih nedaća zemlje, piše redakcija Radija Slobodna Evropa (RFE/RL) na engleskom jeziku.

Rumuni i strane ekološke grupe bili su ogorčeni prošlonedjeljnim izvještajima da je princ Emanuel – nećak vladajućeg princa Lihtenštajna Hans-Adama II koji živi u Austriji – ubio velikog smeđeg medvjeda, koga su istraživači nazvali “Artur” u karpatskim planinama u martu.

No Džordže Simion, lider nacionalističke Alijanse za uniju Rumuna (AUR – što na rumunskom znači zlato) čija je meteorska pojava uzdrmala prošlogodišnje nacionalne izbore u Rumuniji, preskočio je ekološke implikacije kako bi pozvao na pažljivo izrađen apel na patriotizam, nacionalizam, vjeru i rumunski gangsterski rep.

Analitičari upozoravaju da bi incident i njegove posljedice mogle dodatno da pojačaju antizapadnu ozlojeđenost i ojačaju opasan soj rumunskog nacionalizma koji je ravan “govoru mržnje”.

Na društvenim mrežama 5. maja Simion je podijelio karakterizaciju urednika rumunske web stranice za zavjere koji opisuje epizodu krivolova kao “savršenu parabolu za način na koji su se stvari dešavale u našoj zemlji u posljednjih 30 godina”.

U polemici pod nazivom ‘Mi smo Artur’, urednik Mihaj Somanesku požalio se da je “medvjed Artur bio kao sve rumunske industrije, banke i umovi koje su stranci ukrali”.

Somanesku je rekao da se nada da je “ubistvo” medvjeda — zajedno sa novim muzičkim klipom koji je dva dana ranije podijelio Simion pod nazivom “Terorist” — podstaklo Rumune da prolivaju nacionalni “kompleks inferiornosti” i “probude se iz svog smrtonosnog sna”.

Somaneskuova internet strana activenews.ro, kako kaže, predstavlja “starosjedilačke” stavove za promovisanje “hrišćanskih, judeohrišćanskih vrijednosti evropske i rumunske civilizacije”. Internet stranica je kritikovana zbog navodnog plasiranja “lažnih vesti”, hajke na manjine i klevete ideoloških protivnika.

Članak “Mi smo Artur” upotpunjen je fotografijom lihtenštajnskog princa kako gricka upaljenu cigaru.

Ulje na vatru

Simionov “antisistemski” AUR osvojio je u decembru oko devet odsto glasova na antiglobalizacijskoj platformi izgrađenoj na stubovima “porodice, nacije, hrišćanske vjere i slobode”.

AUR je osnovan samo godinu dana ranije, ali je stekao nacionalnu važnost djelimično i zbog Simionove istorije majstorija u dospijevanju na naslovnice i političkog razočarenja među 19 miliona stanovnika Rumunije i milionima iseljenika.

Stranka je loše prošla u lokalnim utrkama, ali je na decembarskim izborima bila četvrta. Simion je postavio link na Jutjub (You Tube) s novim klipom ‘gangsta’ repera La Familija iz Bukurešta, sa Oanom Marinesku, za pjesmu “Gangster” ranije ove nedjelje, dodajući da “podržava poruku mladića”.

Klip, kojem je prethodio tekst u kojem se navodi da je pjesma “izjava, a ne zabava!” ruši rep trendove koristeći samo rumunski jezik i uključuje pozadinu “Velike Rumunije”. Takođe sugeriše da se školarcima ispire mozak kako bi napustili tradicionalne nacionalne i vjerske vrijednosti.

“To je tipičan govor mržnje, to je govor mržnje koji teži privlačenju pristalica”, izjavio je rumunskom servisu RFE/RL politički analitičar Kristijan Parvulesku, dekan Fakulteta političkih nauka rumunskog Nacionalnog univerziteta za političke studije i javnu upravu.

Parvulesku je rekao da su Rumuni svjedoci “grubih oblika propagande” i “pretjeranog nacionalizma” AUR-a koji bi mogao da privuče još više glasova.

“Kombinacija koju AUR predstavlja od vjerskog fundamentalizma i nacionalizma ima kapacitet za napredak”, rekao je on, uz podsticanje “stereotipa protiv stranaca”.

Parvulesku je rekao da, mada Rumunija ekonomski dobro napreduje, posebno u poređenju sa svojim susjedima izvan Evropske unije, grupe kao što je AUR pokušavaju da iskoriste “nezadovoljstvo onih koji nisu mogli da imaju koristi od ovog otvaranja”.

“Oni pokušavaju da siju mržnju protiv ‘drugih'”, rekao je on. “To je poruka usmjerena protiv Zapada, to je tipična poruka [koju takođe dijeli] ruska propaganda.”

Parvulesku je istakao da se AUR nedavno registrovao kako bi svoju etno-nacionalističku poruku prenio susjednoj Moldaviji, koja je usred ustavne krize zakazala vanredne izbore za juli.

Moldavija je prije 19. vijeka imala složenu zajedničku kulturu i istoriju s Rumunijom, a od 1980-ih bilo je nekolicina raspršenih poziva na ujedinjenje.

Kazne, da, ali promjene?

Smeđi medvjedi su zaštićeni u skladu sa zakonom EU i pravno obavezujućom Bernskom konvencijom Vijeća Evrope o evropskim divljim životinjama i staništima.

Izuzeci koji dopuštaju lov i hvatanje, poznati kao derogacija, mogu se odobriti u specifičnim slučajevima kada su ljudi ili domovi u opasnosti, a alternative poput preseljenja se smatraju nedovoljnim.

Ekolozi su poznavali Artura, ogromnog 17-godišnjeg medvjeda koji je naseljavao zaštićeno šumsko zemljište u Kovasni, a osporavali su vjerodostojnost svake tvrdnje da je bio zbunjen za medvjeda čija je derogacija u središtu navodnog lova princa Emanuela von und zu Lihtenštajna.

Lokalna nevladina organizacija Agent Grin odmah je postavila pitanje “kako je princ mogao zamijeniti ženku medvjeda koja dolazi u selo po kokoške, sa najvećim muškim medvjedom koji je postojao u dubinama šume”.

Iako je osporen u svojoj karakterizaciji, Agent Grin opisao je Artura kao “najvećeg medvjeda primjećenog u Rumuniji i vjerovatno najvećeg živućeg u Evropskoj uniji”. U izvještaju se ističe da su mjere njegovog trupa bile san lovca na trofeje s “593 poena od 600” na često korištenoj skali.

Šef austrijske grupe za zaštitu prava životinja VGT na sličan način je tvrdio da je princ “zloupotrijebio derogaciju” da ubije Artura.

Naknada za takvo ubistvo procijenjena je na oko 7.000 eura (8.519 dolara).
Princ je nastavio da šuti, osim što je rekao “da ne želi da bude umiješan u ovu osjetljivu stvar”, prenose lokalni mediji.

Emanuel je takođe 7. maja tvrdio da je ubio problematičnog medvjeda, a ne Artura, i da bi to moglo da bude “dokumentovano fotografski”. Takođe je obećao podršku u u bilo kojoj istrazi slučaka i rekao da mu je “izuzetno žao” što je stvoren “utisak koji je povrijedio osjećanja mnogih ljudi”.

Rumunski premijer, bivši ekonomista i investicioni bankar Florijan Ćitu, reagovao je umanjivši veličinu medvjeda i podsmjehujući se medijskim i ekološkim referencama na životinju njenim nadimkom.

Međutim , rumunski tužioci saopštili su 6. maja da su pokrenuli istragu zbog sumnje na nedozvoljeno ubistvo medvjeda i moguće kršenje u vezi korištenja oružja.

Agent Grin i druge nevladine organizacije za zaštitu prirode nastavljaju svoju kampanju kako bi ubijedili rumunsko Ministarstvo okoliša “da okonča lov na trofeje” u toj zemlji.

Više od istog

Rijetki javno preispituju percepciju da je lov bio prekršaj protiv rumunskih divljih životinja.

Ali to je ujedno samo najnoviji znak službene slabosti u odbrani rumunskog sela i prirodne baštine, od gusto šumovitih Karpata do delte Dunava i Crnog mora.
Medvjedi, vukovi i risovi nastanjuju prostranu šumu Rumunije, uz bezbroj drugih životinja koje su manje cijenjene kao trofeji.

Propadanje biodiverziteta i dalje predstavlja problem.

Državni i lokalni zvaničnici optuženi su da gledaju na drugu stranu — ili još gore, da su u dosluhu – jer su organizovane kriminalne grupe i drugi decenijama sistematski oduzeli šumske površine od šest miliona hektara šume u Rumuniji, od kojih je otprilike polovina u rukama države.

Rupe u zakonu su bukvalno bile dovoljno velike za prolazak kamione, a kompanije iz Austrije su profitirale.

Ekolozi poput organizacije Agent Grin procijenili su gubitke od više milijardi dolara zbog odbjegle ilegalne sječe šuma od kada su rumunski diktator Nikolaj Čaušesku i komunisti srušeni 1989.

Global Forest Voč je saopštio da je u posljednje dvije decenije Rumunija izgubila 376.000 hektara drvenog pokrivača ili skoro pet odsto od ukupnog broja.

Rumuni su prije šest godina, tokom debate o novom zakonu o šumarstvu, zatražili zvaničnu akciju za zaštitu starih karpatskih šuma i nacionalnih parkova.
Sprovedene su istrage o zvaničnom dosluhu sa drvosječama, ali su one rijetko završavale osuđujućim presudama.

U međuvremenu, zagađenje vazduha i vode i dalje predstavlja problem dok industrije s teškim fosilnim gorivima nastavljaju da rade protiv maglovitog mehanizma provedbe.

‘Cinična eksploatacija’

“AUR je upućen u taj segment stanovništva, među rumunskim državljanima, koji su ostavljeni na marginama [postkomunističke] tranzicije, ali posebno krize u vrijeme pandemije”, rekao je Ovidiju Vojku, izvršni direktor Centra za javne inovacije.

Vojku je istakao da je popularnost AUR-a porasla u šest mjeseci od prvog pojavljivanja na glasačkim listićima u decembru.

“Nažalost, medvjed je mrtav”, rekao je Vojku.

Ali još važnije, upozorio je na “ekscese” kada se incident koristi za podsticanje nacionalističkih i drugih oblika javne ogorčenosti.

“To bi trebalo da nas zabrine. Cinična eksploatacija tih pitanja u cilju dobijanja novca ili političke prednosti samo dovodi do patnje nedužnih ljudi.”

Čitajte više