Pretresi i ispitivanja ruskog istraživačkog novinara radi ‘nečeg drugog’

Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Istaknuti istraživački novinar Roman Anin smatra da se nedavna pažnja koju su ruske vlasti posvetile njemu i njegovoj medijskoj organizaciji razlikuje od zvanične verzije i da su pretresi njegove kuće i kancelarije – kao i ispitivanje koje je uslijedilo -- bili reakcija na nedavno kritičko izvještavanje o poslovima visokog ranga i pojedincima iz sigurnosnih službi.
Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email

Istaknuti istraživački novinar Roman Anin smatra da se nedavna pažnja koju su ruske vlasti posvetile njemu i njegovoj medijskoj organizaciji razlikuje od zvanične verzije i da su pretresi njegove kuće i kancelarije – kao i ispitivanje koje je uslijedilo — bili reakcija na nedavno kritičko izvještavanje o poslovima visokog ranga i pojedincima iz sigurnosnih službi, piše redakcija Radija Slobodna Evropa (RFE/RL) na engleskom jeziku.

U razgovoru za ruski servis RFE/RL 13. aprila, dan nakon posjete Istražnom komitetu radi ispitivanja u vezi s pričom koju je napisao prije pet godina, glavni i odgovorni urednik “Važnih priča” (iStories) dao je svoju procjenu onoga što vidi kao dio “tužnog procesa u Rusiji u vezi pritiska na nezavisno novinarstvo”.

Zapljene kompjutera i mobilnih telefona 9. aprila iz njegove kuće i kancelarija Istoriesa koju su sproveli pripadnici Federalne službe bezbjednosti (FSB), rekao je on, nemaju nikakve veze s nedavnim ponovnim otvaranjem slučaja vezanog za članak koji je napisao 2016. godine za list “Novaja Gazeta” istražujući vezu između supruge moćnog generalnog direktora Rosnjefta Igora Sečina i jedne od najvećih jahti na svijetu.

Taj slučaj je već bio riješen i rezultirao je time da je list, po sudskom nalogu, objavio demanti u kojem se navodi da je izvještaj “neistinit i da diskreditira čast i dostojanstvo” Sečina, dugogodišnjeg saradnika predsjednika Vladimira Putina koji se smatra jednim od njegovih najbližih saveznika. Državni Rosnjeft je najveća ruska naftna kompanija.

Međutim, slučaj je ponovo otvoren u martu i Anin je pod istragom zbog “narušavanja privatnosti” kroz zloupotrebu profesionalnog položaja, što je dovelo do negodovanja medijskih organizacija i nezavisnih novinara u Rusiji.

Ko god da stoji iza ovog slučaja, rekao je Anin za RFE/RL, imao je “zadatak koji uključuje dobivanje pristupa svim mojim dokumentima, mojim izvorima, mojoj korespondenciji, budućim publikacijama koje pripremamo”.

FSB mu je oduzeo sve što je dotakao, kao i mnoge predmete koji uopšte nisu bili njegovi, rekao je on, posebno ističući dokumente na engleskom jeziku i sve što je vezano za njegovo vrijeme provedeno u inostranstvu. Policajci su skoro odšetali s fotografijom njega i njegovih kolega studentima Univerziteta Stenford u Sjedinjenim Državama prije nego što su, kako je kazao, umjesto toga odlučili da je jednostavno uslikaju.

“Naravno, to je učinjeno kako bi se pokušalo pronaći nešto drugo”, rekao je Anin.

Njegovo ispitivanje kao svjedoka u Istražnom komitetu tri dana kasnije, rekao je on, fokusiralo se na dvije tačke: uredničke procese u listu “Novaja gazeta”, i upite o tome kako je uspio da dobije pristup fotografijama s Instagram naloga Sečinove supruge koje su objavljene u članku Novaje gazete iz 2016. godine.

“Rekao sam da ih je Olga Sečina, pošto je objavila ove fotografije na sajtu, javnom sajtu, time rasijala među neograničenim brojem ljudi”, rekao je Anin. “I da je jasno da je te fotografije, zapravo, ona dobrovoljno objavila.”

“Sve dovodi do zaključka da žele da me optuže da objavljujem Sečinine fotografije s Instagrama nezakonito i bez njene dozvole, što je, po mom mišljenju, samo obmanjujuća konstrukcija”, rekao je on.

Potencijalne optužbe iz 2. dijela člana 137 Krivičnog zakona Rusije kažnjavaju se s do četiri godine zatvora, kao i lišavanjem prava na određene funkcije ili angažovanje u određenim aktivnostima do pet godina.

‘Istories’ je specijalizovan za istraživačke priče i među svojim nedavnim člancima nudi ekspoze o bogatstvu Kirila Šamalova, Putinovog bivšeg zeta, kao i izvještaj o tome da FSB nadgleda zatvorenog opozicionog lidera Alekseja Navaljnog. Druga istraga bila je usredsređena na zamjenika šefa FSB-a Sergeja Koroleva, a treća na kupovinu udjela Rosnjefta u Pireli i Sečinovu ulogu u bordu direktora italijanskog giganta za gume.

“Mogu samo da kažem da je bilo koja od tih istraga mogla da postane razlog da se izvrši pritisak na uredništvo Važnih priča, a na mene kao glavnog urednika i autora tog teksta o jahti”, rekao je Anin za RFE/RL.

Rosnjeft je 12. aprila izdao saopštenje za javnost u kojem se navodi da kompanija ne može da komentariše postupke agencija za sprovođenje zakona, ali je istaknuo da su pretres kancelarija Istoriesa “koristili beskrupulozni mediji da omalovažuju” naftnu kompaniju i nanose štetu Rusiji.

“Pokrenut je veliki informativni rat protiv Rosnjefta i njegovog rukovodstva, u kojem su strani interesi također učesnici”, navodi se u saopštenju za medije.

“Klevetnička kampanja ima za cilj da diskredituje rezultate aktivnosti Rosnjefta, s obzirom na njenu budžetsku i sistemsku ulogu za rusku ekonomiju, kao i njenu vodeću poziciju u globalnoj energetskoj industriji. Takvi informativni napadi organizovani su kako bi se umanjila konkurentnost i stvorili dodatni rizici od sankcija ne samo za Rosnjeft, nego i za cijelu zemlju.”

Rosnjeft je dodao da je već preduzeo niz pravnih radnji kako bi zaštitio svoj poslovni ugled i vrijednost akcionara i pozvao medije da se uzdrže od “pristrasnih procjena” i preuzmu “pravnu odgovornost za objavljivanje lažnih informacija u vezi kompanije”. Kompanija je također saopštila da je presuda moskovskog suda koja se odnosi na članak iz 2016. godine objavljen u listu Novaja gazeta “iscrpljujuća i potvrđuje pravičnost stava tužitelja”.

Rosnjeft je nedavno podnio nekoliko dodatnih tužbi protiv medijskih kuća u Rusiji, uključujući Dožd TV, Eko Moskvi i Novaja gazetu. List Komersant je 14 aprila izvijestio da je Rosnjeft podnio tužbu protiv lista Sobesednik i njegovog novinara Olega Roldugina.

Roldugin je na svom nalogu na Telegramu napisao da je slučaj povezan s izvještavanjem lista u martu o objektu Rosnjeft koji je opisan kao “Putinovo lično skijalište”.

“Sada je definitivno proljeće. Ovog puta Rosnjeftu se nije svidjela ova publikacija”, napisao je Roldugin na Telegramu, podijelivši link objavljene priče. “Čitaj i distribuiraj prije nego što Sečin zabrani sve”, napisao je.

Kada je u pitanju njegov slučaj, Anin je za RFE/RL rekao da ne zna namjere vlasti, ali da su “zakoni u Rusiji sada formulisani na takav način da svaki nezavisni novinar, zapravo, djeluje na ivici, a ponekad čak i mimo tih zakona”.

“Ako žele da zatvore Važne priče, mogu to da urade sutra, bez obzira na izgovor koji imaju”, rekao je on.

Čitajte više